wiadomosci
publicystyka
kultura
imprezy
gielda
turystka
umowy
handel
zaproszenia
wersja ukraińska
wersja językowa
 
 
REJESTRACJA | Razem w Europie | Wyszukiwanie partnerów | REKLAMA | O NAS | KONTAKT 
  Turystyka
 
 
Kurorty Krymu - Jałta

Jałta

INFORMACJE OGÓLNE:

Jałta - perła Riwiery Krymskiej, urocze i przytulne miasteczko, położone ok. 40 km na południe od Symferopola. Miasto jest z trzech stron otoczone górami, z czwartej zaś leży ciepłe i łagodne Czarne Morze, co stwarza na tym małym skrawku lądu niepowtarzalny mikroklimat, podobny do śródziemnomorskiego.

Średnia roczna temperatura powietrza w Jałcie wynosi +13C, w lipcu +24C, w lutym +4C. Opady są zjawiskiem rzadkim i większa ich część przypada na wiosnę i jesień. Tym nie mniej latem nie odczuwa się znacznie upałów, łagodzone są bowiem morską bryzą.

Śnieg w Jałcie też bywa (czemu nie?), ale rzadko i leży bardzo krótko. Dużo śniegu jest natomiast na szczytach górskich, a na szczycie Aj-Petri, to nad samą Jałtą, jest nawet baza dla narciarzy, czynna w okresie od grudnia do marca.

Najbardziej popularną porą roku w Jałcie jest oczywiście lato. Chociaż turyści zaczynają się zjeżdżać już w kwietniu i maju. Wtedy to przepięknie kwitną krzewy i drzewa w parkach i na zboczach górskich, jest to okres topienia się śniegu i budzenia się licznych wodospadów. Zwłaszcza w tym okresie w pełni odczuwa się moc i potęgę najwyższego wodospadu Krymu Uczan-Su (98.5 m), położonego 5 km na północny zachód od miasta niedaleko trasy Jałta-Bakczysaraj.

Sezon "kąpielowy" zaczyna się w końcu maja, gdy morze nagrzewa się do +18C, i trwa ponad 140 dni do połowy października. Przeciętna temperatura wody w lecie - +24C, w niektórych miejscach sięga nawet +27C.

Jałta jest miastem średniej wielkości pod względem liczby mieszkańców, mieszka tu na stale ok. 90 tys. mieszkańców. Jest natomiast centrum administracyjnym dużego regionu wypoczynkowego Wielka Jałta, ciągnącego się wzdłuż wybrzeża przez ponad 70km. Na terenie Wielkiej Jałty znajduje się około 170 ośrodków wypoczynkowych, z których prawie 10 czynnych jest przez cały rok. W samej Jałcie znajduje się 28 ośrodków wypoczynkowych; niektóre, jak np. hotel "Oreanda", o renomie ogólno światowej. Miasto położone jest na trzech wzgórzach: Polikurowskim - na wschodzie, Mogabi - na zachodzie oraz Darsan - w centrum. Najwyższym jest wzgórze Darsan (110 m n.p.m.), na które można wjechać wprost z bulwaru 2- osobowymi wagonikami kolejki liniowej. Rzeki Derekojka (z tatarskiego - "szybka") i Uczan-Su (z tatarskiego - "padająca woda"), choć nie są duże, dzielą Jałtę na 3 historyczne dzielnice: Stare Miasto, Nowe Miasto i Zareczje (czyli położone za rzeką).

Wśród miast partnerskich wymienić można między innymi: Margejt (Wielka Brytania), Nicea (Francja), Pocuoli (Włochy), Riekka (Jugosławia) oraz Santa-Barbara (USA). Dzisiejsza Jałta to jeden z najbardziej znanych i renomowanych kurortów Morza Czarnego. Jest to prawdziwy kurort carski, którego historia sięga czasów carowy Katarzyny II. Pierwsze pisemne wzmianki o Jałcie pochodzą z roku 1154 i są to wspomnienia arabskiego podróżnika Al-Idrisiju. Ale człowiek zamieszkał w tej miejscowości znacznie wcześniej. Na miejscu dzisiejszej Jałty w I w p.n.e. istniało osiedle Taurów, o czym świadczą znalezione na wzgórzu Polikurowskim tzw. "kamienne skrzynki" - grobowce Taurów.

I chociaż dokładny czas pojawienia się Jałty nie jest znany, historycy przypisują fakt założenia miasta Grekom, którzy dali miastu nazwę "Jalita". W tej części naszej opowieści należy powiedzieć o legendzie, która dokładnie opisuje to wydarzenie. Za czasów kolonizacji Greckich, dużo statków sławnych Ellinów poznawało dzikie obszary "Pontos Aksinos" (morze niegościnne), jak kiedyś nazywali Morze Czarne. Jeden z takich statków, którego nazwę zostawimy w tajemnicy, po strasznej burzy zgubił orientację i przez długi czas nie mógł odnaleźć przystani. Ludzie byli zmęczeni, brakowało jedzenia i wody pitnej. I już kiedy okazało się, że ostatnia nadzieja na zbawienie była stracona, jeden z marynarzy głośno krzyknął: "Jalos!Jalos!" ("Ziemia! Ziemia").

W średniowieczu Jałta była już dość dużym osiedlem i na mapach geograficznych z XIV w. figuruje jako Dżalita, Gialita, Kalita, Etalita. Osiedle rozwijało się powoli w związku z niestabilną sytuacją na całym południowym wybrzeżu. W końcu XIII w. osiedle okupowali Wenecjanie, od początku XV w. należało do feudalnego księstwa Teodoros, później przeszło do Genueńczyków, którzy wybudowali ciąg twierdz wzdłuż południowego wybrzeża Krymu. W 1475 r. jak i cały południowy Krym Jałta znalazła się pod zwierzchnictwem Imperium Osmańskiego, co zahamowało rozwój osiedla na pełnych 300 lat. Turcy i Tatarzy Krymscy długo uciskali lud chrześcijański, rabowali i niszczyli, zabierali do niewoli. Okres panowania Turków charakteryzuje się również znacznym zmniejszeniem ilości mieszkańców, którzy szukali zbawienia w górnej części półwyspu (tzw. skalne miasta). Tak w 1771 r. wybitny rosyjski dowódca Suworow opisał Jałtę jako małą wioskę rybacką. A w 1783 r. po przyłączeniu Krymu do Imperium Rosyjskiego w Jałcie znajdowało się tylko 13 domków i wojskowa reduta.

Po przyłączeniu Krymu Katarzyna II obdarzyła ziemiami południowego wybrzeża arystokrację i szlachtę. Z tego czasu zaczyna się nowa historia Jałty, okres rozwoju i przekształcenia w znane i popularne uzdrowisko.

Dużą rolę w rozwoju Jałty odgrywał ówczesny wojewoda - hrabia Michał Woroncow (gubernator 1823-1844). Podczas jego kierownictwa zbudowano drogę między Ałusztą i Jałtą (1835) oraz między Jałtą a Sewastopolem (1837) - co w znaczny sposób ułatwiło połączenie z tzw. "lądową częścią" półwyspu. Zostały wysadzone liczne plantacje winogron, założono początki krymskiego winiarstwa i sadownictwa. A co najważniejsze - na długie lata określono strategię rozwoju południowego wybrzeża jako regionu wypoczynkowego.

Ważnym wydarzeniem w życiu Jałty zostało rozporządzenie Senatu z dnia 23 Marca 1838 roku o nadaniu Jałcie tytułu "miasta". Według pierwszego planu, sporządzonego architektem Eszlimanem w 1843 r., miasto składało się tylko z 2 ulic: promenady nadbrzeżnej i ul. Jelizawetinskoj (dziś ul. Ignatienko), na których znajdowały się 30 budynków z ogólną liczba mieszkańców 224. Podczas wojny Krymskiej 1853-1856 miasto zostało częściowo zniszczone, ale szybko się odnowiło. A gdy wybitny rosyjski lekarz Botkin stwierdził, że klimat południowego wybrzeża jest bardzo podobny do klimatu śródziemnomorskiego, mienie pobliżu Jałty kupuje carska rodzina. Kupno Aleksandrem II mienia Liwadia u polskiego magnata Lwa Potockiego spowodowało gwałtowną reakcję ze strony szlachty i arystokracji. W ciągu kilku następnych lat w okolicach Jałty zostały zbudowane śliczne pałace i założone piękne tropikalne parki, w samej Jałcie powstają nowoczesne i drogie hotele, restauracje oraz cała infrastruktura. W końcu lat 80 XIX stulecia odpoczywać w Jałcie było już nie tylko popularnie, lecz dla niektórych osób nawet koniecznie. Koniecznie było odpoczywać tam gdzie odpoczywa car ze swoją rodzina.

W 1911 do Jałta powiększyła się o tereny z prawego brzegu rzeki Uczan-Su i osiedle Wierchniaja Autka. W roku 1913 miasto składało się z 3 części: Starego Miasta, Nowego Miasta i Zareczja. Najbardziej rozwiniętą i tętniącą życiem było Nowe Miasto. A ogólna liczba mieszkańców przewyższała już 30 tyś. Po rewolucji Październikowej w Jałcie ustaliła się władza Sowiecka (16 stycznia 1918). Ale nie długo przeszła do rąk białogwardzistów i wojsk Ententy, którzy wycofali się z Krymu dopiero w 1920. Wtedy władzę Sowiecką wprowadzono po raz drugi.

W ciągu kilku miesięcy wszystkie pałace i willi zostali nacjonalizowane (odebrane na rzecz państwa u byłych swoich właścicieli). A w styczniu 1921 na rozkaz Krymrewkomu (Krymski komitet rewolucyjny) nazwę Jałta zamieniono na Krasnoarmejsk. Nowa nazwa się nie przyjęła i wkrótce miastu przywrócono starą i bardziej pasującą - Jałta.

Jesienią 1941 miasto zostało okupowano przez wojska Niemieckie, zaś 16 kwietnia 1944 armia radziecka, nacierająca wzdłuż wybrzeża z półwyspu Kerczeńskiego, wyzwoliła miasto.

Konferencja Jałtańska, która się odbyła w Liwadii w lutym 1945 zrobiła Jałtę znaną na całym świecie. W ciągu 8 dni Wielka Trójka: Churchill (Wielkiej Brytanii), Roosevelt (USA) i Stalin (ZSRR) omawiała pytania powojennego podziału świata. Franklin Delano Roosevelt był wstrząśnięty tym jak bezmyślnie i okrutnie Niemcy niszczyli wszystko, kiedy się wycofywali. W powojennym okresie Jałta - największy i najbardziej popularny kurort Związku Radzieckiego. Trafić do Jałty na urlop staje się dla przeciętnego obywatela ZSRR marzeniem, na jego realizację wiele ludzi czekało w kolejkach po kilku lat. Rośnie ilość ośrodków wypoczynkowych i rekreacyjnych, rozbudowuje się infrastruktura.

A po okresie tzw. "pierestrojki" Gorbaczowa Jałta staje się również kurortem międzynarodowym. W świadomości wielu obcokrajowców słowo Krym kojarzy się przede wszystkim z Jałtą.

Takim kurortem o światowej renomie Jałta zostaje się i do dziś. Pierwszym miejskim architektem Jałty był Eszliman, pierwszym miejskim lekarzem - wybitny ukraiński poeta Stepan Rudański. Do końca XIX w. promenada nadbrzeżna Jałty była zwykłym wybrzeżem. W roku 1886 została podniesiona, wzmocniona kamieniem i ogrodzona balustradą. A w celu rozluźnienia ruchu i uchronienia od burz z 1961 jeszcze i dwupiętrową. Molo Jałtańskie zostało zbudowano dopiero w latach 90 XIX stulecia. Przyczyną temu posłużył ciekawy fakt. Podczas swoich wizyt na Krym car dojeżdżał koleją do Sewastopola, dalej statkiem do Jałty.

W jedną z takich wizyt burzliwe morze nie pozwoliło Aleksandrowi III wylądować się w Jałcie i car musiał odczekać dobę na statku. Po tym wydarzeniu ukazało się rozporządzenie, aby wybudować w mieście molo, Powstało ono w ciągu 2 lat. W 1898 w dzielnicy Wierchniaja Autka na polecenie lekarzy osiedlił się Antoni Czechow. W Jałcie pisarz wybudował dom, znany jako "Belaja dacza", gdzie napisał swoje opowieści "Wiśniowy sad", "Trzy siostry" i inne. W domu Czechowa (ul.Kirowa 112) znajduje się teraz muzeum. W jednym z zaułków niedaleko ul. Czechowa i promenady nadbrzeżnej znajduje się teatr im. Czechowa, zbudowany w 1896 r. W teatrze odbywały się wystawy Wielkiego Teatru z Moskwy, a w 1900 teatr spłonął. Odbudowany w 1908 r. teatr im. Czechowa zachował się do dzisiaj (teraz trwa jego rekonstrukcja).

W latach 1872-1913 gościła w Jałcie ukraińska poetka Lesia Ukrainka. Od samego dzieciństwa poetka była chora na gruźlicę i przyjeżdżała do Jałty na leczenie. Na Krymie Lesia pracowała nad poematem "Ifigenia w Taurydzie", którego, niestety, nie zdążyła ukończyć. Muzeum poetki mieści się niedaleko bulwaru naprzeciwko teatru im. Czechowa.

W 1875 na bulwarze był zbudowany hotel "Rosja"(dzisiaj "Tauryda" ul.Nabierieżnaja,13) - wówczas największy i najnowocześniejszy w Jałcie. W "Rosji" w różnych czasach mieszkało tyle znanych osób, że jest to teraz bardziej muzeum niż hotel. W 1876 w pokoju ą 68 mieszkał ciężko chory Niekrasow, w 1894 mieszkał Czechów, w 1903 Bunin, w 1879 - Musorgski, w 1926 - Majakowski; w 1900 zakwaterowali się aktorzy Wielkiego Teatru z Moskwy na czele ze Stanisławskim i Niemirowiczem-Dańczenko. Niedaleko "Rosji" znajduje się hotel "Mariino" - żółtobiały budynek, odbudowany w ostatnich latach, gdzie podczas swojej podróży południową Rosją mieszkał Gorki.

Mówiąc o znanych i renomowanych hotelach Jałty nie możemy pominąć również "Oreandy" (ul. Nabiereżnaja, 35/2). Hotel był zbudowany w 1906-1907 wg. projektu architekta Beketowa. Hotel świadczył mnóstwo usług i chociaż był bardzo drogi nigdy nie miał problemów z klientelą. Na początku XX "Oreanda" była kulturalnym centrum Jałty, swego rodzaju klubem, gdzie spotykała się lokalna i przyjeżdżająca tutaj elita. Taką "Oreanda" jest i dzisiaj - czterogwiazdkowy hotel w stylu modern (odbudowany w 2001) o renomie ogólnoświatowej.

Naprzeciwko hotelu nad samym brzegiem morza - statek "Hispaniola" (z 1954 roku) zbudowana dla nakręcenia filmów wytwórni Jałtańskiej. Dzisiaj "Hispaniola" jest przytulną restauracją hotelu "Oreanda".

W 1961 roku Jałta została połączona z Ałusztą i Symferopolem ruchem trolejbusowym. Trasa Jałta-Symferopol jest najdłuższą w Europie. Odległość ponad 90 km (przez przełęcz Angarską 752 m n.p.m.) trolejbus pokonuje w 2,5 godziny. Jest to zarazem najtańsze połączenie ze wszystkich możliwych.

Instytut winogron i winiarstwa "Magaracz" (ul.Kirowa,25) - jest najbardziej znanym nie tylko na Ukrainie, ale i na całym terenie byłego ZSRR. Instytut prowadzi badania winogron, stwarza nowe gatunki wina dla fabryki win "Massandra". Swoją działalność instytut rozpoczął jeszcze w II połowie XIX w. Dzisiaj w jego enotece znajdują się butelki wina, które dojrzewają już ponad 200 lat np. wino Heres De La Frontera 1775 roku jest starsze od USA.

 

DOJAZD:

Jałta-Symferopol

Sieć połączeń pomiędzy Jałtą a Symferopolem jest z pewnością najbardziej rozwinięta.

W sezonie z dworca kolejowego Symferopola co 5 minut odjeżdżają marszrutki (~1 godz. 20 min.; od 10 hr. do 15 hr. w zależności od sezonu).

Cena przewoźnika państwowego KrymAwtoTrans jest również kształtowana orientacyjnie na tym samym poziomie. Rejsy klimatyzowanymi autobusami odbywają się co 5-10 minut, czas podróży ok. 1,5 godz.

Trolejbus #52, odjężdżający z dworca kolejowego, jest najtańszym środkiem transportu. Za podróż, trwającą ok. 2,5 godz. należy zapłacić ok. 4 hr. Jedyne, co spotyka tutaj przyjeżdżających, to stały brak biletów i długie kolejki do kas.

 

Z powrotem do Symferopola komunikacja odbywa się w podobny sposób z dworca autobusowo/trolejbusowego przy samym wylocie z miasta.

Jałta-Ałuszta

Najtańszym i najlepszym rozwiązaniem tutaj jest z pewnością trolejbus (ok.1 godz;~1,5 hr). Przejazd komunikacją KrymAwtoTransu kosztuje około 4 hr.

Jałta-Sewastopol

Połączeni odbywa się wyłącznie komunikacją KrymAwtoTransu co 15-20 min. Koszt przejazdu w granicach 10 hr w jedną stronę, czas trwania podróży ok. 1 godz.

Inne...

1-2 razy dziennie z Jałty odbywa się połączenie bezpośrednie z Sudakiem, Feodosją, Ewpatorią i Kerczą. A więc należy jak najwcześniej zaopatrzyć się w bilety, gdyż ilość miejsc jest ograniczona.

Dobrym rozwiązaniem jest przejazd z przesiadką w Symferopolu. Należy tylko pamiętać, iż najwięcej połączeń odbywa się w godzinach 8:00 - 16:00.

Komunikacja miejska i podmiejska

Najbardziej rozpowszechnionym środkiem komunikacji miejskiej jest trolejbus. W Jałcie są 3 linie:

#1 (0,4 hr.) po mieście przez dworzec, targ i kino Spartak;

#2 (0,6 hr.) z targu przez dworzec do osiedla Nikita;

#3 (0,4 hr.) z targu przez dworzec do przedmieścia Massandra.

Kursują również marszrutki miejskie i podmiejskie. Najtańsze z nich w cenie 0,4 hr. - średnie autobusy biało-niebieskie, kursują trasą trolejbusu ą 1. Przy korzystaniu z tego środka transportu koniecznie trzeba pamiętać o tym, że - PŁACIMY PRZY WYJŚCIU!!!

Dane o marszrutkach podmiejskich szukaj w opisie poszczególnych miejscowości Wielkiej Jałty.

NOCLEGI:

Jałta - największe uzdrowisko Krymu. W mieście znajduje się 28 ośrodków wypoczynkowych u rekreacyjnych, niektóre o renomie ogólnoświatowej.

Rzecz jasna, ceny pobytu są najdroższe na całym Krymie. Orientacyjnie koszt pobytu 1 osoby w pokoju 2 osobowym waha się od 12$ w zależności od sezonu. Najdroższe są ośrodki położone niedaleko bulwaru, wiele tańsze te, które

znajdują się w głębi miasta (oferują darmowy dowóz do plaży). Niewiele tańsze są kwatery prywatne. Problemem, na który napotyka tutaj wielu obcokrajowców, są ceny znacznie zawyżone przez właścicieli nieruchomości (niekiedy 2-3 razy drożej).

Niestety na terenie Jałty nie ma urządzonych pól namiotowych, a więc i możliwości noclegu w śpiworze lub namiocie też nie ma. Dla wielbicieli tego rodzaju odpoczynku najlepiej się wybrać do dzielnic Wielkiej Jałty.

CO ZWIEDZIĆ:

Pierwszą kamienną budowlą Jałty jest cerkiew Św.Joanna Złotousta. Cerkiew została zbudowana w latach 1832-1837 wg. projektu odeskiego architekta Geologia Toriczeli. Dzwony cerkwi były ważnym punktem orientacyjnym, zaniesionym w locji Morza Czarnego. Podczas II wojny światowej cerkiew została zniszczona i do dniów dzisiejszych zachowali się tylko dzwony na wzgórzu Polikurowskim (ul.Tołstoja,10).

Cerkiew ormiańska (ul.Zagorodnaja,3) została zbudowana w 1909-1917 przez jednego z najwybitniejszych architektów Kaukazu Gabrielem Ter-Mikelowym na podstawie szkiców ormiańskiego malarza Wardesa Surenjanca. Kształty cerkwi, zbudowanej w starodawnym stylu ormiańskim, przypominają cerkiew Św. Ripsme w Eczmiadzinie, która jest arcydziełem narodowej architektury Armenii.

Cerkiew Św. Aleksandra Niewskiego (ul.Sadowaja,2) została zbudowana w 1892-1902 wg. projektu krymskiego architekta Terebniowa pod kierownictwem wybitnego jałtańskiego architekta Mikołaja Krasnowa. Cerkiew zbudowano na cześć pamięci o tragicznej śmierci cara Aleksandra II w 1881 r. w trakcie zamachu terrorystycznego. Kościół rzymsko-katolicki (ul.Puszkinskaja) został zbudowany w 1914 r. wg. Projektu architektów Krasnowa i Komornickiego.W każdą sobotę i niedzielę w kościele o godz. 9:00 odbywa się Msza Święta w j.polskim.

Domek Czechowa (ul.kirowa,112) i teatr im. Czechowa.

Memoriał Sławy z wiecznym ogniem położony na wzgórzu Darsan. Memoriał bohaterom, którzy zginęli podczas wojny cywilnej 1918-1920 i II wojny światowej, został otwarty w 1967. Wieczny ogień zapalono 6 listopada 1967 od wiecznego ognia na kurhanie Małachowa w Sewastopolu.

Wycieczkę na wzgórze Darsan i Memoriał Sławy najlepiej rozpocząć z bulwaru , skąd kursuje kolejka liniowa (około hotelu "Tauryda"). Podróż w wagonikach 2 osobowych potrwa ok. 12 min (~600 m) i będzie kosztowała tylko 4 hr. Cmentarz memorialny, były Złotoustowski, pochodzi z początku XX w. Na cmentarzu pochowane są wybitni naukowcy i działacze kultury, czyje życie było ściśle związano z Jałtą: lekarz Rudański, malarz Wasiliew, lekarz-klimatolog Dmitrijew, architekt Eszliman.

Wodospad Uczan-Su - najwyższy wodospad Krymu (98.5 m) znajduje się 5 km na zachód od Jałty obok trasy Jałta-Bakczysaraj (wstęp 3 hr).

Aj-Petri (z grec. "święty Piotr") najwyższy szczyt okolicznych gór (1234 m n.p.m.), gdzie z osiedla Mischor prowadzi kolejka liniowa (20 min. w jedna stronę, 10 hr). Można też dojechać (22 km) trasą Jałta-Bakczysaraj, podziwiając śliczne widoki z licznych placów widokowych i pokonując zakręty w 360 stopni (znane jako "języki teściowej"). Na Aj-Petri znajdują się liczne restauracje i tawerny, gdzie gościnny naród Tatarski zachęca skosztować dania kuchni narodowej ("szaszłyki", "czeburieki") i napić się domowego krymskiego wina. Można również wejść na sam szczyt (5 hr) i podziwiać urok Jałty i jej okolic z wysokości 1234 m. Specjalnie dla turystów został też zbudowany plac widokowy na g. Szyszko. A niedaleko górnej stacji kolejki liniowej znajduje się pieczara Sinieglazka, gdzie nawet latem temperatura powietrza nie przewyższa +12C i do końca maja leży śnieg.




 
 




© "U-ART International" 1998
Partner: PrimeTime-Ukraine